• امروز : شنبه - ۹ بهمن - ۱۴۰۰
  • برابر با : Saturday - 29 January - 2022
کل اخبار 3129اخبار امروز : 4
0

آجرهای لعاب‌دار با نقش گل لوتوس

  • کد خبر : 10167
  • 10 آذر 1400 - 11:51
آجرهای لعاب‌دار با نقش گل لوتوس

بنا بر اهمیت نقش موزه منطقه‌ای در معرفی و شناساندن خلیج فارس به تمام ایرانیان علاقه‌مند به گذشته تاریخی‌شان و آگاهی از هر آنچه که در طول سده‌ها بر این آب‌راه رفته است بر آن شدیم که در سلسله یادداشت‌هایی به معرفی آثار و اشیای تاریخی ارزشمند در این موزه بپردازیم.

**آجرهای لعاب‌دار با نقش گل لوتوس:*

از مجموعه آثار ارزشمندی که در موزه و در گالری مربوط به هخامنشیان نگهداری می‌شود آجر لعاب‌داری است که منقش به «گل لوتوس» است‌.

 نمونه‌های فراوانی از این آجر لعاب‌دار در بخش آثار باستانی شرق نزدیک و تالارهای مخصوص به ایران در موزه لوور وجود دارد.

 *تاریخچه آجرهای لعاب‌دار منقش به گل لوتوس*

  عمده این آثار در قرن نوزدهم به واسطه قراردادی که دولت فرانسه به‌منظور حفظ و شناسایی آثار باستانی با ناصرالدین شاه قاجار به امضا رسانده بود توسط مارسل و مادام دیولافوا و بعدها دمورگان از طریق بوشهر و خلیج فارس به فرانسه منتقل شد.

آثار تاریخی کاخ آپادانای شوش هم که در زمان عیلامی‌ها و هم در زمان هخامنشیان یکی از پایتخت‌های ایران بود بخش مهمی از این آثار را تشکیل می‌دهد که یکی از این آثار گل‌های منقش و گاها معمولی لوتوس و هنر به کارگیری آن در معماری کاخ آپادانا است.

 *اشتراکات آجر لعاب‌دار موزه منطقه‌ای خلیج‌ فارس با آجرهای موجود در موزه لوور*

 اشتراک قطعه آجر لعاب‌دار و منقش موجود در موزه منطقه‌ای خلیج فارس با دیگر آجرهای موجود در موزه لوور بسیار حیرت آور است و خود نشان از معماری و پیشرفت این فن که فنی التقاطی از فرهنگ های گوناگون بوده، است.

نکته جالب توجه در باب اهمیت و نقش گل لوتوس در ایران باستان این است که برخی از مورخان، این گل را که از ۱۲ قسمت تشکیل شده، لوتوس یا نیلوفر آبی که همان گیاه هوم مقدس است می دانند و به واسطه تقدس عدد ۱۲ در نزد مردمان جهان باستان در بیشتر نقش‌های موجود در آجرهای لعاب‌دار این نقوش از دوازده قسمت تشکیل می‌شده است. اما آنچه که در قطعه آجر موجود در موزه منطقه‌ای وجود دارد تعداد برگ‌های این گل گاها به عدد ۱۷ هم می‌رسد.

 *تاریخچه استفاده از لعاب در معماری*

استفاده از لعاب از زمان عیلامی‌ها در معماری‌ها رایج بوده است.

در زمان هخامنشیان نوع، زیبایی و کاربرد لعاب به اوج خود می‌رسد، به طوری که دیوارهای بیرونی کاخ آپادانا با هدف نشان دادن شکوه و عظمت ایران به بازدیدکنندگان تزیین شده بود. این نمونه را می‌توان به خوبی در قاب تزیینی گارد جاویدان هخامنشی در موزه لوور پاریس به عینه مشاهده کرد که گل‌های لوتوس هم در این نقش‌ها جایگاه ویژه‌ای دارند و رومن گیرشمن زیبایی کاخ آپادانای شوش را همین ارزش به کارگیری آجرهای لعاب‌دار در آن می داند، اما در مورد گل نیلوفر و یا لوتوس به کار رفته در آجر لعاب‌دار موجود در موزه منطقه‌ای گفتنی است که این گل، گلی است با جایگاه مقدس در ایران باستان، زیبایی‌های منحصر به‌فرد این گل هر یک به نمادی در معماری و فرهنگ سیاسی ایران باستان تبدیل شده است و ساقه این گل نشان از ایستادگی و مقاومت دارد و گل‌های آن نیز نمادی از تابش خورشید است، گل نیلوفر یا لوتوس گلی است که در مرداب و لجن‌زار می‌روید و این حس زیبایی و مقاومت به نماد و الگویی برای ایرانیان تبدیل شده بود.

 *گل لوتوس نمادی تاریخی*

 این گل به‌عنوان یک نماد از مصر به بین‌النهرین و از بین النهرین به ایران و از ایران به هند (این گل در فرهنگ هند هم که بخش عظیمی از ان با ایران مشترک است جایگاه ویژه‌ای دارد)و سپس چین راه می‌یابد و در فرهنگ و اعتقادات آیین بودا نیز جایگاه ویژه‌ای برای خود پیدا می کند.

گل لوتوس که به عنوان عنصر نمادین تا به دوران ساسانیان نیز ارزش و اهمیت خود را در این فرهنگ حفظ می‌کند در نقش‌برجسته‌ها و حجاری‌های سنگی پادشاهان ساسانی به عینه دیده می‌شود و این نقش برجسته است.

شاهان ساسانی در این نقش‌برجسته‌ها بر روی گل لوتوس نشسته‌اند و حلقه پادشاهی را از اهورامزدا دریافت می کنند.

 *گل نیلوفر در فرهنگ ایرانی*

تداوم حضور گل نیلوفر در فرهنگ ایرانی را می‌توان نوعی هنر تلفیقی و میراث مشترک فرهنگی دانست که به‌عنوان یک ارزش میراثی و فصل مشترک تمدن‌های باستانی بین‌النهرین و مصر پس از انتقال، در فرهنگ غنی ایرانی تقدس یافته و جایگاه ویژه‌ای یافته است.

لینک کوتاه : https://mirasbushehr.ir/?p=10167

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • نوشتن نام و نشانی ایمیل اجباری نیست.
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.