خانه / یادداشت / حصیربافی و انواع آن

حصیربافی و انواع آن

زهره بصری _ کارشناس صنایع دستی

حصیربافی به معنی بافت رشته‌های حاصل از الیاف گیاهی (سلولزی) به کمک دست و ابزار ساده دستی است که طی آن محصولات مختلفی مانند زیرانداز، سفره حصیری، انواع سبد، انواع ظرف و … تولید می‌شود.

حصیربافی در استان بوشهر دارای سابقه طولانی است. و در حال حاضر به حدی گسترده شده است که فرآورده‌های آن به همه نقاط ایران ارسال می گردد. امروزه در مناطق مختلف استان که دسترسی به برگ درخت خرما، امکان‌پذیر باشد‌ می‌توان نشانه‌هایی از حصیربافی را یافت.

تاریخچه

حصیربافی یکی از قدیمی ترین صنایع دستی است که به عنوان منشاء نساجی شناخته می شود. نمونه ها و مدارک بدست آمده گواه آن است که نخستین زیراندازهای بشری از نی و گیاهان بوده و اولین سرپناه پس از زندگی در غارها به کمک نی و حصیر پدید آمده است. و استان بوشهر نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی و وفور نخل در آن از دیرباز یکی از مراکز ساخت و تولید حصیر بوده است

معرفی شهرستان های فعال در زمینه حصیربافی:

شهرستان بوشهر، شهرستان دشتستان، شهرستان گناوه، شهرستان دیلم، شهرستان دشتی، شهرستان کنگان و شهرستان دیر

مواد اولیه حصیربافی:

پیش نخل: الیاف اصلی در رشته حصیربافی

پنگاش: مغزی کپو از پنگاش است.

سوزن: در بافت کپو به وسیله سوزن پیش نخل را به دور پنگاش(مغزی کپو) می پیچانند.

درفش: بوسیله آن منفذی ایجاد کرده و پیش نخل از طریق آن منفذ دور پنگاش می گردانند.

رنگ: برای رنگرزی پیش نخل

چاقو: بوسیله آن پنگاش را خورد می کنند و در مغزی کپو ازآن استفاده می کنند.

روش ساخت:

در استان بوشهر دو تکنیک بافت حصیر وجود دارد:

تکنیک حصیربافی

تکنیک کپوبافی

تکنیک حصیربافی

در تکنیک حصیربافی با استفاده از پیش درخت نخل(به دو صورت ساده و یا رنگ شده) استفاده می کنند. برای این تکنیک پیش را از ساقه درخت نخل جدا می کنند و پس از تمیز کردن آن با توجه به ظرافت محصولی که قرار است تولید شود یک پیش را به دو یا چند قسمت تقسیم می کنند. محصولاتی چون سفره حصیری، کلاه، تک، زنبیل و بادبزن با این تکنیک بافته می شوند.

تکنیک کپوبافی

در تکنیک کپوبافی از پیش نخل و پنگاش استفاده می کنند به همین منظور در ابتدا پس از جدا کردن پیش از ساقه درخت نخل و تمیز کردن آن پنگاش را را با یک وسیله تیز خورد می کنند تا به نوارهای باریکی تبدیل شود، سپس در زمان بافت دسته ای از آن را برمی دارند و پیش نخل را با کمک سوزن به دور آن می تابانند. نکته مهم این نوع بافت مقاومت و ماندگاری بالای آن است. محصولاتی که با این نوع بافت ساخته می شوند شامل زیردیگی، جانانی، کپوره، تویزه، دم کش و… می باشد.

بازار هدف:

حصیربافی از جمله صنایع کم هزینه اما ارزآور است و با توجه و در نظر گرفتن تمهیدات هوشمندانه می توان نهایت بهره وری از این هنر در جهت اشتغالزایی و رونق اقتصادی داشت.

نوآوری و خلاقیت در تولید متناسب با نیاز روز جامعه نوعی بازاریابی و شناسایی بازار هدف محسوب می شود که بهبود معیشت هنرمندان و به چرخش درآمدن چرخه اقتصادی را به دنبال دارد.

در حال حاضر این رشته از صنایع دستی بومی استان بسیار مورد استقبال بازارهای داخلی و خارجی قرار گرفته است و هر ساله مقدار زیادی از محصولات حصیری به کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر می شود. طبق آمار اعلام شده از سوی گمرک صادات حصیر در سال ۱۳۹۸ به شرح جدول زیر می باشد.

طبق آمار ثبت شده گمرک بوشهر صادرات حصیر از این استان به مبلغ ۱۱۶۰ دلار می باشد.

 

تنظیم کننده:

زهره بصری_کارشناس آموزش و حمایت از تولید معاونت صنایع دستی، میراث فرهنگی و گردشگری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Share in whatsapp «به اشتراک گذاری در واتس آپ»

همچنین ببینید

یادداشتی بر گردشگری دریایی

یادداشتی بر گردشگری دریایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *